ข้อมูลจังหวัด
พระยาสมันตรัฐบุรินทร์ (ตุ๋ย บินอับดุลลาห์)
อำมาตย์เอกพระยาสมันตรัฐบุรินทร์ (บุรินทร์ สมันตรัฐ) เดิมชื่อ ตุ๋ย บินอับดุลลาห์ เป็นบุตรคนที่ ๑๒ ของหลวงโกชาอิสหาก และนางเลี้ยบ บินอับดุลลาห์ เกิดวันที่ ๒๐ มกราคม ๒๔๑๔ ที่ตำบลบางลำพูล่าง อำเภอคลองสาน จังหวัดธนบุรี ซึ่งขณะนั้นบิดาของท่านดำรงตำแหน่งล่ามมาลายูที่กรมท่า ติดต่อกับต่างประเทศมีหน้าที่รับเครื่องราชบรรณาการดอกไม้เงิน ดอกไม้ทอง ของบรรดาหัวเมืองขึ้น ฝ่ายแหลมมาลายูที่มาสวามิภักดิ์ บิดาของท่านจึงสนิทสนมกับบรรดาสุลต่านทางมาลายู เป็นอย่างดี เมื่ออายุ ๘ ขวบ เจ้าเมืองปะลิสขอตัวไปอุปการะ เป็นบุตรบุญธรรม ได้เข้าเรียน ณ วัดบางลำพูล่าง (วัดเศวตฉัตร) จังหวัดธนบุรี ใช้เวลาเรียนภาษาไทย ๓ ปี มีความรู้ภาษาไทย แตกฉาน อ่านออกเขียนได้และกลับจากปะลิส ได้มาอยู่ที่กรุงเทพกับบิดา ท่านได้ศึกษาระเบียบบริหารราชการต่าง ๆ เพราะบิดามีความประสงค์ให้ท่านรับราชการต่อไป
ปี พ.ศ.๒๔๓๒ อายุ ๑๘ ปี เป็นล่ามมาลายู สังกัดกลาโหม ปี พ.ศ.๒๔๓๙ ได้รับยศเป็นขุนราชบริรักษ์ มณฑลปัตตานี ปี พ.ศ.๒๔๔๑ ดำรงตำแหน่งนายอำเภอเบตง ปี พ.ศ.๒๔๕๕ ดำรงตำแหน่งปลัดเมืองสตูล ปี พ.ศ.๒๔๕๗ ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล ปี พ.ศ.๒๔๗๒ เกษียนอายุราชการ
ผลงานหรือเกียรติคุณที่ได้รับ
ปี พ.ศ.๒๔๗๖ ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคนแรกของจังหวัดสตูล เป็นคณะรัฐมนตรีในรัฐบาล ปี พ.ศ.๒๔๗๘ มีการตั้งรัฐบาลใหม่ ยังได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นคณะรัฐมนตรี ในรัฐบาลของพลเอกพระยาพหล พลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรี ปี พ.ศ.๒๔๘๐ ได้จัดตั้งรัฐบาลใหม่ พระยาสมันตรัฐบุรินทร์ได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีสั่งราชการกระทรวงมหาดไทย และปี พ.ศ.๒๔๙๑ ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ซึ่งขณะนั้นท่านอายุ ๗๗ ปี และถึงแก่กรรม ปี พ.ศ.๒๕๐๖ เกียรติประวัติ คือ
๑. ด้านการปกครอง เป็นนักปกครองที่ดี เอาใจใส่ ดูแลทุกข์สุขของราษฎรส่งเสริมได้ประกอบอาชีพ ทำนา ทำสวน ทำการประมง เป็นข้าราชการตัวอย่างที่ทำการตรวจราชการที่ดี และได้เป็นแบบอย่างที่ยึดถือมาถึงปัจจุบัน ๒. ด้านการศึกษา ได้ขยายโรงเรียนประถมศึกษา ไปตำบลต่าง ๆ เร่งจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน เล็งเห็นโรงเรียนควรมีเนื้อที่มาก จะสะดวกในการเรียนการสอนการเกษตร แก้ไขความเชื่อผิดที่ว่าชายหญิงเรียนร่วมกันจะเป็นบาป เป็นบิดาการประถมศึกษาเมืองสตูล ๓. ด้านคมนาคม สร้างถนนสายสำคัญ ถนนสายเกาะนก สายฉลุง สายบ้านท่าจีน บ้านเกตรี อำเภอละงู ถึงอำเภอทุ่งหว้า ๔. ส่งเสริมอาชีพ ส่งเสริมการปลูกกาแฟ พริกไทย ขุดบ่อเลี้ยงปลา เลี้ยงไก่ ๕. การจัดตั้งศาลาดาโต๊ะยุติธรรม เห็นว่ามุสลิมมีปัญหามาก เรื่องมรดกทรัพย์สิน จึงดำเนินการตั้งศาลาดาโต๊ะยุติธรรมขึ้นมาเป็นครั้งแรก
ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจาก : http://www.siamsouth.com/smf/index.php?topic=1800.0